بارداری و کودک

تشریح ۱۰۰ علت ناباروری در طب سنتی

در طب ایرانی بیش از ۱۰۰ علت برای ناباروری عنوان شده است و دخیل بودن سایر اعضا (قلب، مغز وکبد) در آن ناشی می‏‌شود، البته در موارد بسیاری نیز با صرف هزینه‏‌ای کمتر از ۱۰ درصد طب کلاسیک به باروری و داشتن فرزندی سالم ختم شده است.

NINI


سیاست‌های افزایش جمعیت جزو اولویت‌های دولت قرار گرفته و در پی چاره‌اندیشی برای آن هستند و جامعه ایرانی به سمت سالمندی سوق پیدا کرده است. درصد زیادی از زوجین نابارور هستند که برای درمان باید هزینه‌های زیادی پرداخت کنند که نبود حمایت‌های بیمه‌ای و عدم پوشش خدمات درمانی برای زوجین نابارور موجب شده است در روند افزایش جمعیت مشکلاتی رخ دهد و این موضوع با سیاست‌های کلی دولت در زمینه افزایش جمعیت مغایرت دارد. البته افزایش سن ازدواج را نباید دست کم گرفت چرا که خود عاملی برای ناباروری است که کاهش سن ازدواج می‌تواند از ناباروری در جامعه ایرانی بکاهد.

هزینه درمان ناباروری در مرکز ناباروری حدود ۱۰ میلیون تومان است البته باید به این نکته اشاره کرد که هزینه درمان ناباروری در ایران نسبت به کشورهای دیگر پایین‌تر است ولی باید گفت در زمینه درمان ناباروری پوشش بیمه ضعیف عمل کرده و خدمات مناسبی را به ناباروران ارائه نمی شود.

در همین راستا میزگردی با عنوان “درمان ناباروری از دیدگاه طب سنتی” با حضور مژگان تن ساز، روشنک مکبری‌نژاد و الهام اختری متخصصان طب سنتی کلینیک نازایی بیمارستان امام خمینی (ره) برگزار شد.

یکی از بیماری‏‌هایی که بسیار مورد توجه طب سنتی قرار گرفته است ناباروری و درمان‏‌های آن است. درمان ناباروری مستلزم صرف هزینه زیاد، صرف وقت بسیار و صبر است که موجب اعراض نفسانی بسیاری برای زوجین می‏‌شود و در  ایران درمان ناباروری برای اکثر خانواده‏‌ها بسیار گران محسوب می‏‌شود چرا که پوشش بیمه‏‌ها در این زمینه کامل نیست.

طب سنتی ایرانی دارای رویکرد ویژه‌‏ای به درمان نازایی است که با توجه به اهمیت موضوع در زندگی امروز برآن شدیم میزگردی را باحضور سه تن از متخصصین طب سنتی برگزار کنیم که به شرح زیر است:

تن ساز متخصص طب سنتی ایرانی درباره ناباروری می‏‌گوید: در تشخیص ناباروری زن و مرد هر دو بررسی می‏‌شوند و طب ایرانی دارای روش‏‌هایی برای تشخیص علت ناباروری در زن یا مرد است که در تلفیق با روش‏‌های طب کلاسیک مورد بهره برداری قرار می‏‌گیرند. در طب ایرانی بیش از ۱۰۰ علت برای ناباروری عنوان شده است که از دید کل‌نگر این مکتب طبی و دخیل بودن سایر اعضا (قلب، مغز وکبد) در آن ناشی می‏‌شود.

رحم در طب ایرانی در روند بیمار شدن دچار سوء مزاج شده گرم‏تر، سردتر، ترتر و خشک‏‌تر از حد عادی می‏‌شود که بروز هر یک از این حالات موجب بروز بی کفایتی رحم خواهد شد و به این ترتیب قادر نخواهد بود فعل خود را به درستی بروز داده به انجام برساند که یکی از عوارض این حالت ناباروری محسوب می‏‌شود.

اگر مزاج رحم گرم‏تر از حالت طبیعی شود، زن احساس حرارت داشته، نبض وی تند شده، تشنه‏‌تر از قبل است و خون قاعدگی وی کم و غلیظ می‏‌شود و چنین رحمی قادر به نگهداشتن نطفه نخواهد بود.

در صورتی که به اسبابی خاص مزاج رحم به سمت سردی رود، نبض به کندی می‌زند، زن احساس یخ کردگی در واژن دارد و خون قاعدگی کم و سرد خواهد بود و ایام پاکی زن طولانی می‌شود و این رحم نیز شرایط نگهداری نطفه را ندارد و از دیگر علایم این سردی، کاهش میل جنسی در زن، ادرار زیاد و روشن، سستی رحم و کسالت است.

در صورت  دچار خشکی رحم و واژن است، بروز خشکی در رحم، خون قاعدگی کم و زن دچار لاغری می‏‌شود و این رحم نیز قادر به نگهداری از نطفه نیست. حال اگر ترشحات رحم زیاد، ابتلا به عفونتها مکرر و خون قاعدگی زیاد باشد، زن مبتلا به سوء مزاج تر رحمی است که این رحم نیز به سبب وفور رطوبت بیش از نیاز قادر به نگهداری نطفه نخواهد بود. به خصوص این چنین رحمی در صورت لانه گزینی جنین کفایت نگهداری از جنین را با بزرگ شدن جنین نداشته، فرد دچار سقط مکرر می‌‏شود.

پس متوجه شدید که لزوم تعادل بین کیفیت گرمی و سردی، خشکی و تری لازمه حفظ مزاج صحی رحم است که موجب شرایط خوب رحمی برای لانه گزینی می‏‌شود، اینجاست که طب سنتی ایرانی در درمان برای رسیدن به تعادل قدم برمی‏‌دارد. البته ناباروری علل دیگری نیز دارد که از آن جمله علل عملکردی است مثل اختلالات دهانه رحم که موجب اختلال در رسیدن اسپرم به تخمک می‏‌شود یا توده‏‌هایی که در بافت رحم موجودند و موجب اختلال در لانه گزینی می‏‌شوند.

در بررسی علل مردانه نیز به همین ترتیب سوءمزاج‏ها دخیل هستند و همچنین علل عملکردی و علل خلقی(ژنتیکی) که هر یک جداگانه مورد بررسی قرار می‏‌گیرد و از علل دیگر در ناباروری، اعضای مشارک هستند که به سبب بیماری یا ضعف موجب نازایی در زن یا مرد خواهند شد. دستگاه تناسلی زن و مرد در ارتباط با اعضای رئیسه بدن مانند قلب و مغز و کبد است همچنین در ارتباط با اعضایی که مجاور تناسلی هستند مانند کلیه نیز هستند که ضعف یا بیماری هر یک از دیدگاه طب ایرانی موجب بیماری و ضعف دستگاه تناسلی می‏‌شود.

خانم دکتر شما در کلینیک نازایی بیمارستان امام خمینی بیشترین مراجعه کنند به کلینیک نازایی بیمارستان امام خمینی زن هستند یا مرد یعنی فکر می کنید ناباروری در مردان بیشتر است یا در زنان؟

مکبری نژاد:  مراجعین به درمانگاه نازایی طب سنتی ایرانی بیمارستان امام خمینی، هم زنان و هم مردان هستند در واقع زوج نابارور هستند که به درمانگاه مراجعه کرده و با هم مورد مداوا قرار می‏‏گیرند. پایه و اساس درمان هم تغذیه است و به نقش تغذیه در ایجاد بیماری‏ها باید خیلی دقت شود که این جریان در درمانگاه طب سنتی به درستی اجرا می‏‌شود.

نقش تغذیه بسیار پررنگ‏تر از آن چیزی است که مردم تصور می‌‏کنند در کلینیک بیماری داشته‌‏ایم با سابقه ۹ بار سقط که پس از تدبیر درست زندگی کردن و درست غذا خوردن باردار شد. مراجعینی نیز هستند که تنها راه حل برایشان روش‌های لقاح مصنوعی است که ما به آنها رژیم داده و محیط رحم را آماده لانه‌گزینی جنین می‌کنیم. در درمانگاه یکی از متخصصین نازایی بیمارستان امام خمینی با ما همکاری می‏‌کنند. به این ترتیب طب سنتی و طب کلاسیک در درمان بیمار به بهترین راه و کم عارضه‏‌ترین آنها همت گماشته‏‌اند. در حال حاضر برخی از افراد نسبت به طب سنتی ایرانی بدبین هستند برخی نیز به طب کلاسیک خیلی بدبین هستند ولی واقعیت این است که هر دو کنار هم منجر به نتایج خوبی خواهند شد.

اختلال در دوره قاعدگی در ناباروری تاثیر دارد؟

تن‌ساز: البته، قاعدگی طبیعی به باروری و قاعدگی غیرطبیعی به مشکل در بارداری و یا ناباروری منتهی می‏شود. وقتی رحمی دارای سوءمزاج است طبیعتا قاعدگی طبیعی نداشته، طول خونریزی و ایام پاکی وی نیز غیر طبیعی شده، تخمک‏ها ضعیف خواهند شد و توانایی باروری را از دست می‏‌دهند.

بیشترین مراجعه کنندگان به کلینیک نازایی بیمارستان امام خمینی مردان هستند یا زنان؟

مکبری‌نژاد: طبیعتا زنان هستند که به جستجوی درمان و باردار شدن مراجعه می‏کنند ولی هر دو بررسی شده مورد درمان قرار می‏گیرند.

در طب جدید می‏‌گویند در مردان درمان خیلی سخت تر است، آیا طب سنتی هم این نظر را دارد؟

مکبری‏‌نژاد: اگر آقایان نقص خلقی نداشته باشند و ضعف اسپرم و یا حرکت ضعیف داشته باشند درمان آن در طب سنتی ساده‌تر است.

چطور استرس می تواند در ناباروری تأثیر داشته باشد؟

اختری:  طب سنتی ایرانی دارای عنوانی به نام اعراض نفسانی است که همان غم، ترس و امید است. تاثیر این عوامل از طریق روح است که منتقل می‏شود یعنی در طب سنتی ایرانی قائل به روح مادی هستیم که با تحت تاثیر قرار گرفتن حرکت میکند. حال این حرکت اگر به قاعده و در جهت تفریح قلب باشد به قوت آن می‏انجامد. در غیر این صورت به تضعیف قوا منجر خواهد شد. مثلاً زنی را تصور کنید که از شدت غم یا ترس رسیده قاعدگیش قطع می‏شود. بنابراین استرس در طولانی مدت و یا در حجم انبوه و ناگهانی قادر به ایجاد ناباروری است یا ایجاد یائسگی زودرس می‏‌کند.

مکبری نژاد: در کل استرس یک عامل مهم در ایجاد بیماری و رخداد سوءمزاج در طب سنتی ایرانی محسوب می‏‌شود. خاطره ‏ای در این خصوص به یاد می‏آورم که در سفری به یکی از روستاهای خراسان با زنی مواجه شدیم با مشکل ناباروری و استرس و غم متنابهی که زندگی وی را دگرگون کرده بود. وی را به نقش پررنگ مسائل روحی در ناباروری آشنا ساختیم. با استفاده از تکنیک‏های ساده و تدابیر طب سنتی ایرانی، در تقویت روح و روان وی کمک گرفتیم و وی به صورت طبیعی حامله شد.

طب سنتی در درمان ناباروری خیلی موفق عمل می کند؟

اختری: اظهارنظر در این خصوص مستلزم انجام یک کار آماری است تا بتوان با تکیه بر آمار علمی صحبت کرد. ولی با توجه به پرونده‏‌هایی که در بیمارستان امام داریم و کاری که در جریان است و زوج‏هایی که بارور می‏شوند می‏توان گفت بله با این امکانات کم و با این مشکلات دارو خوب عمل کرده‏‌ایم.

آیا زنان ناباروری به شما مراجعه می کنند که قبلا عمل تخمک اهدایی یا IVF را انجام داده اند و نتیجه ندیده اند و به شما مراجعه کرده باشند؟

تن ساز: البته بسیاری از مراجعین به ما، بیماران دست اول نیستند، بیمارانی هستند که ارجاع می شوند، ۲ بار یا ۳ بار IVF شده اند یعنی مریض همه راه ها رفته بعد به ما برای درمان مراجعه می‌کند. بیمارانی مراجعه می‌کنند که از دیدگاه ما دیگر تنها یک سوء مزاج ساده ندارد که با یک درمان ساده برطرف شود، سوءمزاج مستحکمی دارند که  در کتابهای طب سنتی آمده  که درمان آن سخت و گاهی غیرممکن است.

روشی که در درمان ناباروری در طب سنتی به کار گرفته می‏‌شود به ترتیبی است که روال عادی زندگی فرد را به هم نزده بلکه سعی می‏‌کند به فرد و شریک جنسی‏اش آموزش دهد که درست زندگی کنند و درست غذا بخورند و به چه ترتیبی نزدیکی کنند. تصحیح مزاج می‏‌کنیم. به این ترتیب حتی اگر به باروری زوج منجر نشویم مشکلی هم اضافه نکرده‏‌ایم. بارها پیش امده که بیمار گفته چه حس خوبی دارم دیگر از ان کسالت و غم گذشته خبری نیست. یعنی توانسته‏‌ایم سلامتی را به مجموعه بدن و روح وی برگردانیم که این خود بسیار ارزشمند است و البته در موارد بسیاری نیز با صرف هزینه‏ای کمتر از ۱۰ درصد طب کلاسیک به باروری و داشتن فرزندی سالم ختم شده است.
در کل آنچه باید مورد توجه قرار بگیرد این مهم است که درمان‏ها در طب سنتی ایرانی به صرفه و غیر تهاجمی است و باید اذعان داشت که این دو خصوصیت دارای ارزش بسیاری در روال درمان است.

طول درمان هم بیشتر است؟

اختری: طول درمان بستگی به نوع مشکل زوج دارد، ولی اگر بخواهیم متوسط زمان مورد نیاز بگوییم، حداقل سه ماه زمان نیاز داریم که بتوانیم اصلاح مزاج کنیم که گاهی به شش ماه هم بسته به عمق و شدت مشکل می‏‌رسد.

طب سنتی مسائلی مانند تاثیر آلودگی هوا بر ناباروری یا پارازیت ها را قبول دارد؟

اختری: البته، بارها تاکید کرده‏ ایم که اصول شش گانه حفظ الصحه در ایجاد و سلب سلامتی دخیل هستند یکی از اینها شرایط آب و هواست. هر چه که این سلامت را از بین ببرد مثل پارازیت‏ها، مثل الودگی هوا قادر است که سلامتی ما را به مخاطره بیندازد. حالا این به شکل بیماری‏های متفاوتی از جمله ناباروری بسته به عضو ضعیف هر فرد خود را نشان می‏‌دهد.

مکبری نژاد:  در شرح حالی که ما از بیمار می‏‌گیریم هر چیزی که فرد با آن سروکار داشته و دارد لحاظ می‏‌شود حالا یکی از اینها وجود پارازیت‏ها در محیط هستند. اینکه آیا علت ناباروری فرد دقیقا تاثیر پارازیت است یا نه را نه ما و نه طب کلاسیک با قطعیت نمی‏توانیم بگوییم ولی به هر حال به آن به عنوان یک برهم زننده تعادل و سلامت محیط زندگی توجه داریم. مثلا توجه کنید که نوشیدن آب بسیار سرد در مواقع خاصی مانند پس از نزدیکی، پس از حمام، پس از ورزش، ناشتا و نیمه شب‏ها یکی از علل ناباروری از دید طب سنتی ایرانی است که در این شرح حال مورد توجه ما قرار می‏‌گیرد.

از آن علت‌هایی که گفتید کدامیک اکتسابی و کدام ارثی است؟

اختری: علل ناباروری به دو دسته کلی خلقی یا مادرزادی و اکتسابی تقسیم می‏‌شود که بخش عمده‏ای از انها اکتسابی محسوب می‏‌شوند که در واقع از نحوه زندگی کردن ما یا همان اصول حفظ الصحه یعنی همین آب و هوا، نحوه غذا خوردن، نحوه خوابیدن،  میزان اعراض نفسانی که به فرد وارد می شود، و نحوه اجابت مزاج وی نشات می‏‌گیرند.

همچنین نحوه مباشرت، نزدیکی ای که زن و مرد با هم دارند، هر کدام از اینها دارای یک چارچوب‌های ویژه‌ای است، که در صورت عدم رعایت در طولانی مدت ایجاد بیماری می‏‌کند. مواردی مثل زمان خوابیدن، ضروری است که در این خصوص کار شود و مثلا همه خانواده‌ها عادت کنند ۱۰ شب بخوابند، همه خانواده‌ها عادت کنند که با اذان صبح از خواب بیدار شوند و صبحانه بخورند، همه خانواده ها عادت کنند که سر ساعت‌های مشخصی صبحانه، ناهار و شامشان را میل کنند، همه خانواده عادت کنند که از نوشیدنی ها همراه غذایشان استفاده نکنند.

مثلاً از نیم ساعت قبل یا یک ساعت بعد از غذا از نوشیدنی‌ها استفاده نکنند، توجه دارید که چقدر این موارد به ما نزدیک و ملموس هستند و از فرط سادگی هیچ توجهی به نحوه انجامشان نداریم. مثلاً خانواده ها عادت کنند که صبح زود ناشتا آب سرد ننوشند. بعد از نزدیکی آب سرد ننوشند، بعد از حمام آب سرد ننوشند. به این ترتیب یک سری روتین‏هایی خیلی نزدیک که ما را احاطه کرده‏اند و به ظاهر ساده اند ولی بسیار عمیق و بسیار تأثیرگذارند به تدریج دستخوش تغییر می‏‌شود.

چه مسائلی موجب ناباروری می شود؟

تن ساز: طبیعتا طیف علل وسیع و متفاوت است ولی آنچه که در بین همه مشترک است سبک زندگی است.سبک زندگی بسیار اهمیت دارد اگر شیوه زندگی غلط باشد ممکن است کبدمان چرب شود، چربیمان بالا می رود، تخمک گذاری دچار اختلال می شود، قاعدگی عقب می افتد پس بخش مهمی از بیماری ها به دلیل سبک زندگی غلط است . بخشی دیگری از آن سن ازدواج است یعنی ما متمایل شده ایم که دیرتر ازدواج کنیم و بعد که ازدواج می کنیم ۶-۷ سال هم جلوگیری از بچه دار شدن می کنیم با روشهای مختلف، چه بسا یکی دو بار هم سقط عمدی در این مدت انجام می شود، همه اینها جزء علل ناباروری محسوب می‏‌شوند. پس با اصلاح شیوه زندگی از کودکی می‏‌توان جلوی شیوع ناباروریهای اکتسابی را تا حدی گرفت.

مکبری نژاد: البته در درمانگاه مراجعینی هم هستند که کاندید روشی از روش‏‌های لقاح مصنوعی شده‏اند و برای تصحیح مزاج رحم ارجاع شده‏ اند و به این ترتیب درصد موفقیت روش به کار گرفته شده با.درمانهای طب سنتی افزایش می‏‌یابد.

تن ساز: اگر زوج نابارور قبل دستکاری‏ها و مصرف داروها برای نخستین بار به درمانگاه طب سنتی مراجعه کنند امکان موفقیت در طب سنتی به مراتب بالاتر است.

بهترین سن باروری بین چه سنی است؟

تن ساز: بهترین سن باروری بین ۲۰ تا ۳۰ سال است، بالای ۳۰ سال زنان افت قدرت باروری دارند و بالای ۳۵ سال هم میزان افت بیشتر می‌‏شود. البته در شرایط فعلی خانم‏‌ها دوست دارند ابتدا تحصیل کنند سپس کار پیدا کنند و سابقه کارشان مکفی شود که نکند کارشان را از دست بدهند و یا آپارتمانی خریده باشند و همه اینها موجب بالا رفتن سن بارداری بار نخست و افزایش ناباروری خواهد شد.

خانم دکتر بلوغ زودرس و یائسگی زودرس الان زیاد شده، اصلاً علت اینکه بلوغ زودرس در دخترها و پسرها زیاد شده چه چیزی هست؟

اختری: وقتی از عنوان زودرس استفاده می‏‌کنیم یعنی یک رخداد غیر طبیعی، پس در روال حفظ الصحه چیزی به هم خورده است. غذا شاید مهم‏ترین عامل در بر هم خوردن سلامتی است. به روال امروزی غذا در خانواده ‏ها توجه کنید. استفاده از افزودنی‏‌ها و نگهدارنده‏‌ها برای حفظ کیفیت و ماندگاری مواد غذایی از عوامل بروز بلوغ زودرس محسوب می‌‏شود. هر چه طعم دهنده، رنگ در غذا بیشتر باشد و از روال خانگی بودن بیشتر خارج شود بیماری‌زاتر خواهد بود.

البته استرس، که به خصوص در یائسگی زودرس بسیار مهم است و وقتی که استرس از همه طرف به سمت شما هجوم می آورد روی جریان روح شما تأثیر می‌گذارد، یعنی تاثیر بر روح مادی دارد، روح مادی حرکت به درون و خارج دارد وقتی که شما تحت استرس قرار می‌گیرید یا مثلاً انتظار رسیدن یک خبر بد را دارید یا اینکه تحت تأثیرات استرس ناشی از مدل رانندگی امروز ما قرار می‌گیرید، یا اینکه به صورت روزمره برای یک امتحان درس می‌خوانید. این حرکت روح که باید به صورت عادی و ملایم باشد بیشتربه سمت داخل می‌رود(تحت تاثیر نگرانی و غم). طبیعتاً آن تقسیم روحی که باید انجام شود برای اعضای رئیسه که طب سنتی به آن اعتقاد دارد، انجام نمی‌شود و این اعضاء به سمت سردی می‌روند و استرس به این ترتیب است که روی زندگی ما در دراز مدت تاثیر بیماری‌زا می‌گذارد.

تن ساز: ببینید در طب سنتی کسی زودتر بالغ می شود که مزاج حارتری و  گرم تری داشته باشد یا اینکه در مناطق گرم تری زندگی کند، اما امروزه با تحریکات خارجی نیز روبروئیم که نقش مهمی در ایجاد بلوغ زودرس دارند یعنی  ماهواره و موبایل و فیلم را نباید نادیده گرفت. پس صرف گرمی غیر طبیعی مزاج نیست، پس گاهی شما می بینید مزاج گرم و منطقه زندگی حار نیست و غذاهایی که فرد مصرف می کند بالقوه غذای گرمی نیست اما واقعاً این تحریکات خارجی است که منجر به بروز مشکل شده است. بنابراین مسائل متفاوتی روی آن اثر می گذارد، فقط هم پزشکی نیست، مسئله بلوغ زودرس الان فقط مسئله پزشکی نیست، مسئله ای است که تربیت هم خیلی در آن نقش دارد. در مورد یائسگی زودرس هم استرس های فراوان محیط و تغذیه ها می تواند از علت‌های آن باشد.

در حال حاضر مراکز فعال درمان ناباروری از دیدگاه طب سنتی کدامند؟

مکبری نژاد: درمانگاه طب سنتی بیمارستان امام خمینی و سلامتکده دانشکده طب سنتی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در این زمینه فعالند.

لطفا در مورد درمان ناباروری از دیدگاه طب سنتی جمع بندی بفرمایید؟

تن‌ساز: در مورد ناباروری هم مثل سایر بیماریها پیشگیری مقدم بر درمان است. اگر والدین برای فرزندانشان الگوی صحیح زندگی پیاده کنند و تغذیه، خواب و بیداری، ورزش و شیوه کنترل استرس بر طبق اصول صحیح باشند، تدابیر بلوغ به درستی انجام شود و فرزندان ازدواج به موقع داشته باشند و بچه دار شدن را به تاخیر نیندازند میزان شیوع ناباروری کاهش یافته و در صورت بروز هم درمان راحت تری خواهد داشت.


منبع: خبرگزاری تسنیم


مستقل غذا خوردن کودکان

غذا خوردن با خانواده، می‌تواند یک موقعیت لذت بخش باشد. غذا خوردن با یک کودک خردسال ، کودکی که در حال یادگیری نحوه‌ی غذا خوردن است، می‌تواند سرگرم کننده و یا خسته کننده باشد. نکات مطرح شده در زیر، پیشنهاداتی است برای اینکه فرزند خردسال شما را به غذا خوردن با قاشق، همراه دیگران سر سفره نشستن و خوردن غذاهای متنوع، تشویق کند.

baby-eating-food

از چه زمانی کودکان قادر هستند که خودشان غذا بخورند؟
کامل شدن مهارت کودکان در غذا خوردن بستگی دارد که چقدر فرصت اینکه خودشان غذا بخورند به آنها داده شده باشد . اغلب شیرخواران ، با دست غذا خوردن و نگه داشتن قاشق را تا ۱۲ ماهگی یاد می گیرند . استفاده از قاشق را بین ۱ تا ۲ سالگی می‌آموزند و از چنگال دیرتر استفاده می‌کنند.

خردسالان  چه باید بخورند؟
کودکان به تدریج می‌آموزند آنچه را که دیگر اعضاء خانواده می‌خورند آن ها هم بخورند. به این طریق همه گروه های غذایی که برای سلامت انسان لازم است یعنی پروتئین، کربو هیدارت‌ها، چربی، ویتامین ها ، مواد معدنی و آب باید در اختیار کودک قرار گیرد .
ممکن است اشتهای کودک تغییر کند و والدین نگران تغذیه کافی کودکشان باشند . تغییرات اشتها در حین رشد کودک، طبیعی است. آنها شاید نسبت به یک غذا ایراد بگیرند و یا برعکس نسبت به خوردن غذایی که مورد علاقه‌شان است اصرار کنند که همیشه همین غذا به آنها داده شود. این عادت غذایی شایع است و اگر تنوع غذایی رعایت شود مدت آن کوتاه تر خواهد شد .
چگونه می‌توان برای غذا خوردن آماده شد؟
برای غذاخوردن زمان معینی را اختصاص دهید . قبل از غذا دست ها و صورت کودک را بشوئید . روال روزانه غذا خوردن را تنظیم کنید. روال دلخواه روزانه، سه وعده غذایی همراه با دو میان وعده صبح و عصر، در زمان معین است. قبل از غذا، از دادن تنقلات اجتناب کنید. مدت غذا خوردن را نیز تعیین کنید، چرا که نباید خیلی طولانی باشد . ۲۰ تا ۳۰ دقیقه برای غذا خوردن یک کودک خردسال کافی است.
سعی کنید کودک خردسال شما نیز غذا را همراه با خانواده صرف کند.
خردسالان خیلی چیزها را در مورد نحوه‌ی غذا خوردن  از نگاه کردن به دیگران می‌آموزند.
برای کثیف کاری حین خوردن، آماده باشید.
خیلی از والدین نمی‌‌توانند خونسردی خود را وقتی که کودک خردسال ،  غذا را از ظرف بیرون می‌ریزد حفظ کنند. به خاطر داشته باشید که او به روش آزمون و خطا یاد می‌گیرد که بدون کمک غذا بخورد.

•    هر چیزی را که ممکن است لازم شود ، آماده داشته باشید .
قبل از اینکه کودک را روی صندلی مخصوص غذا خوردن یا سر سفره بنشانید، همه چیز را آماده کنید. این کار باعث می‌شود کودک گرسنه شما، منتظر نماند و اعتراض نکند. در صورت امکان از صندلی مخصوص و ظروف و لیوان نشکن و از قاشق‌هایی که برای بچه‌های کوچک طراحی شده اند  استفاده نمائید .
•    به اندازه کافی غذا بکشید .
بیشتر از آنچه که از عهده خوردنش برمی‌آید، نکشید. اول با مقدار مناسب شروع کنید اگر هنوز گرسنه بود و مقدار بیشتری درخواست کرد بیشتر برایش بکشید. اجازه ندهید که قبل و یا حین غذا خوردن، خودش را با مایعاتی مانند شیر، یا آب میوه سیر کند.
•    هر بار فقط یک نوع غذای جدید را برای او امتحان کنید.
برای تنوع بخشیدن به رژیم غذایی کودک ، فقط یک نوع غذای جدید را درهر بار امتحان کنید. از مقدار کم غذای جدید، همراه با غذای مورد قبول که برای کودک آشنا باشد، شروع کنید. اسم غذا را به او بگویید و چشیدن او را تحسین کنید. اگر غذا را دوست نداشت تا چند هفته بعد، به او ندهید ولی مجدداً شروع کنید. او را تشویق کنید که غذای جدید را حتی اگر دوست ندارد مزه کند ( بچشد ) و سپس با پرسیدن مزه هایی که او فهمیده است رابطه مثبتی بین او و غذای جدید ایجاد کنید و این کار را با تشویق انجام دهید. به خاطر داشته باشید که اغلب مردم بعضی از غذاها را دوست ندارند،کودکان هم از این قاعده مستثنی نیستند . هدف این است که کودک  غذاهای متنوعی  را مشابه آنچه که سایر اعضاء خانواده می‌خورند بخورد .

boy-eating-vegetables1

چگونه می‌توان مستقل غذا خوردن را ترغیب کرد
•    از غذا خوردن با دست خودش شروع کنید.
اگر کودک شما قبلاً این کار را انجام نداده، اول به او یاد دهید که با دست غذا بخورد. با این کار به شما خواهد گفت که چه موقع برای گرفتن قاشق آماده است.
غذاهایی که برای با دست گرفتن راحت است  مثل تکه‌های نان، ‌تکه‌های پنیر، و یا میوه را تهیه کنید.
در حین اینکه به این غذاها گاز می‌زند،  شما هم همزمان به او غذا بدهید.
•    کودک را تشویق به گرفتن قاشق کنید .
به دست او قاشق بدهید. هر زمان که توانست غذا را با آن به دهانش ببرد، او را تشویق کنید. به آرامی او را برای پرکردن قاشق و پیدا کردن راه دهان هدایت کنید. انتظار ریخت و پاش فراوان را داشته باشید.
وقتی که شوق کودک برای استفاده از قاشق کم شد، خودتان به او غذا بدهید.
هر چه خودش بهتر از قاشق استفاده کند، کمکی که به او می‌دهید، کم می‌شود. با این کار به او اجازه می‌دهید، روی غذا خوردنش کنترل پیدا کند هر چند که بارهای اول زیاد کثیف کاری می‌کند.
•    رفتارهای دلخواه را تشویق کنید .
زمانی که کودک از قاشق استفاده می‌کند، سرجایش می‌نشیند و یا غذای جدید را امتحان می‌کند، به او توجه کنید، لبخند بزنید و تشویقش کنید و آن کاری را که خوب انجام داده بیان کنید، «مهتاب جان چه خوب غذا خوردی،  امروز چقدر قشنگ  این تکه گوشت را جویدی .
•    اگر مشکل رفتاری ایجاد شد، چه باید کرد ؟  ‌
در زمان‌هایی که کودک غذا را تف می‌کند یا از خوردن اجتناب می‌کند، غذا و یا ظرف را پرت می‌کند، به او نخندید و توجه نشان ندهید. اگر این مشکلات پیدا شد کنار بایستید ، غذا و ظرف‌ها را جمع کنید، سرتان را برگردانید و تا زمانی که مشکل رفتاری متوقف نشده، منتظر بمانید. سپس به او نگاه کنید و دوباره به او غذا بدهید  و این بار او را به خاطر رفتار خوبش تحسین کنید و اگر هنوز، مناسب رفتار نکرده، با زور به او غذا ندهید.
بعد از پایان هر وعده، ظروف غذا را جمع کنید.
نکات ایمنی
•    همیشه مراقب کودکتان باشید و هنگام غذا خوردن او را تنها نگذارید . اگر از صندلی مخصوص غذا خوردن استفاده می‌کنید مراقب افتادنش باشید.
•    هر زمان که می خواهد چیزی بخورد یا بیاشامد،‌ او را بنشانید تا دچار خفگی نشود. غذا یا نوشیدنی را وقتی که نشسته است به او بدهید .
•    از دادن غذاهایی که بچه‌ها در بلع آن ها مشکل دارند و احتمال خفگی می‌رود مثل گیلاس، دانه ها و مغزها ( پسته ، بادام ، تخمه ) ، شیرینی سفت یا آب‌نبات اجتناب کنید.
نکات کلیدی
•    روال منظم برای غذا خوردن داشته باشید .
•    همه چیز را قبل از غذا خوردن آماده کنید .
•    مقدار مناسبی از غذا را در اختیار او قرار دهید .
•    هر بار فقط یک غذای جدید را امتحان کنید .
•    از غذا خوردن او با دست خودش شروع کنید و او را به استفاده از قاشق ترغیب نمائید .
•    غذا خوردن و رفتار مناسب او را تحسین کنید .
مشکلات رفتاری کوچک را نادیده بگیرید و روش درست رابه او بیاموزید .


منبع: سایت ترویج تغذیه با شیر مادر


راهنمای معنوی دوران بارداری

فرزندان، حاصل زندگی انسان ها هستند و اهتمام بی وقفه برای به ثمر نشاندن این «پاره های جگر»*، امری است سرشتی و فطری که از جانب حضرت حق؛ جلّ و علا؛ در محمل نورانی محبّت پدرانه و مهر مادرانه، در وجود والدین به ودیعت گذاشته شده است.پس اگر فرزند صالح می خواهیم باید هم صالح باشیم و هم مصلح؛ یعنی هم خودمان به سمت اصلاح حرکت کنیم و هم اطرافیان و محیط زندگی و … را به سوی اصلاح مادّی و معنوی پیش ببریم.


janin


 

- در صورت امکان، مرد چهل روز (یا به مقدار توانش) روزه بگیرد و تطهیر شود.

 

- گلابی خوردن مرد، در زیبا شدن کودک تاثیر دارد.

 

***

 

- قبل از آمیزش حتما بسم الله الرحمن الرحیم گفته شود.

 

- زن و مرد با وضو باشند.

 

- روی آنها ملحفه ای باشد.

 

- سر حال بودن زن و مرد، در باهوش شدن و سلامت کودک بسیار تاثیر گذار است. در حین خستگی اجتناب شود.

 

دعاهای پیش از نزدیکی

 

-         اللهم ارزقنی وَلَداً واجعَلهُ تقیاً زکیاً لیس فی خَلقِهِ زیادهٌ و لا نُقصانٌ و اجعل عاقبتَهُ الی خیر  (وسائل الشیعه)

 

-         بسم الله الرحمن الرحیم الذی لا اله الا هو بدیع السموات و الارض

 

اللهم اِن قَضَیتَ منی فی هذهِ اللیلَةِ خلیفةً فلاتَجعل الشیطان فیه شرکاً و لانصیباً و لاحظاً واجعله مؤمناً مخلصاً مُصَفاً من الشیطان و رِجزه جلَّ ثناءُک

 

***

 

- 40 سوره ی یاسین به ۴۰ سیب (ترجیحا قرمز و زیبا) خوانده و میل شود.

 

- ۳ سوره ی یوسف به یک انار (در صورت نبودن انار، به سیب) خوانده شود و بعد از روز سوم، میل شود. (خوردن انار در دوران بارداری، بسیار توصیه شده و خواص بسیار زیادی دارد. مخصوصا انار شیرین. چنانچه در فصل انار بودید، از خوردن آن غافل نشوید.)

 

***

 

یکی از دوستان از حاج آقا مجتبی تهرانی سوال کرد که چه توصیه هایی برای دوران بارداری دارید؟

 

 

ایشان فرمودند:

 

- زن و مرد هر دو در حد توان هر روز سوره ی محمد (ص) را بخوانند.

 

- به حلال بودن لقمه های مادر باردار بسیار توجه کنید. اگر شک دارید خمس آن را بپردازید.

 

- این دعا را بعد از هر نماز واجب بخوانید:اللهم صل علی محمد و آل محمد. استغفر الله ربی و اتوب الیه. اللهم صل علی محمد و آل محمد. خدایا به ما فرزند سالم، صالح، عاقبت بخیر، خوش روزی و خوش قدم عنایت فرما. اللهم صل علی محمد و آل محمد. (من بعد از این ها خودم چیزهای دیگری را هم ردیف می کردم. صبور، آرام، نجیب، با ایمان، عفیف، دوستدار امام حسین و خوش چهره و …) (فراموش نکنید دعا بسیار تاثیرگذار است. الدعا یرد القضا و لو ابرم ابراما)

 

***

 

دکتر کرد افشاری چند هفته پیش در برنامه ی خانه ی محبت گفتند: در طب سنتی بر اساس تحقیقات علمی اثبات شده است مصرف این چند مورد به شدت برای زن باردار مضر است: سیب ترش، ماست ترش، ترشی، زعفران، یخ، زرشک، کرفس، سرکه و گشنیز. مخصوصا روی یخ، زعفران و زرشک تاکید بیشتری داشتند که حتی ممکن است موجب سقط شود. البته ایشان یادآوری کردند که خوردن مقدار کمی از اینها مثلا چند دانه زرشک روی برنج، مشکلی ایجاد نمی کند.

 

 

***

 

اعمال روزانه:

 

۱-   هر روز ۱۷ صلوات (به نیت ۱۴ معصوم، انبیا و اولیا، شهدا و صالحین، صدیقین، ملائکه ی مقرب)

 

۲-   هر روز ۷۰ بار استغفار

 

۳-   هر روز ۱۰۰ بار لااله الا الله

 

۴-   هر شب سوره ی واقعه

 

۵-   هر روز ۷ عدد خرما، ۱۱ عدد فندق و ۲۱ عدد مویز

 

اعمال ماهانه:

 

هر ماه سوره ی ذکر شده را به میوه خوانده و میل شود.

 

ماه اول: خرما و سوره ی قدر (۵-۶ بار در ماه)

 

ماه دوم: عناب و سوره ی توحید

 

ماه سوم: سیب و آیه الکرسی

 

ماه چهارم: کندر، انجیر، سیب سرخ و سوره یوسف

 

ماه پنجم: تخم مرغ، سوره یوسف و حجر

 

ماه ششم: انار و سوره ی فتح

 

ماه هفتم: سیب و سوره یس

 

ماه هشتم: کنجد و سوره هل اتی

 

ماه نهم: خرما و سوره مومنین

 

توصیه شده از طرف یکی از شاگردان علامه حسن زاده آملی که البته

 

خودشان هم استاد عرفان هستند.

 

***

 

هر روز صدقه داده شود.

 

***

 

توصیه ی حاج آقا سید مهدی طباطبایی، بعد از تاکید به حلال بودن غذای مادر:

 

هر ماه یک سیب سرخ و بسیار زیبا بخورید.

 

در ۲ ماه آخر هر روز سیب سرخ بخورید.

 

***

 

-         برای باهوش شدن، کندر جویده شود. (بیشترین اثر کندر در جویدن است. مانند آدامس)

 

-         برای خوش صورت و خوش اخلاق بودن، خربزه و زیتون بخورید.

 

-         جهت صبور شدن، دست را روی شکم گذاشته و سوره والعصر بخوانید.

 

-         راه رفتن سبک (چند تا پانزده دقیقه در روز) در ماه های اول تا هشتم و پیاده روی جدی (سی دقیقه الی یک ساعت) در ماه آخر می تواند به راحت شدن زایمان طبیعی کمک کند.

 

***

 

دستورات دوران بارداری به تفکیک ماه

 

انواع خوراک ها:

 

ماه اول: روزهای پنجشنبه و جمعه سوره یاسین و صافات خوانده به شکم دمیده شود. صبح ها قدری سیب شیرین تناول گردد. روزهای جمعه اول ماه انار شیرین.

 

 هر روز رطب (۱ الی ۲ عدد) ناشتا با تلاوت سوره قدر

 

ماه دوم: روزهای پنجشنبه و جمعه سوره تبارک خوانده و ۱۴۰ مرتبه صلوات. روز جمعه ۱۰۰ صلوات. هر هفته قدری شیر با گندم و برنج و قدری کم شوید طبخ شده و سیب شیرین فراموش نشود.

 

هر روز ۱ عناب با تلاوت سوره توحید به آن

 

ماه سوم: روزهای پنجشنبه و جمعه سوره آل عمران خوانده. ۱۴۰ مرتبه صلوات . در موقع نماز صبح و ظهر و عصر دست روی شکم گذاشته و صلوات کبیره بخواند.( صلوات+ و عجل فرجهم و اهلک عدوهم والعن اعدائهم من الجن و الانس من الاولین والاخرین)

 

هر هفته حتما گندم با گوشت و شیر بدون روغن و صبح ها عسل میل نماید.

 

 هر روز یک سیب با تلاوت آیه الکرسی به آن

 

ماه چهارم: روزهای پنجشنبه و جمعه سوره هل اتی و غاشیه و در تمام نماز در یک رکعت سوره قدر خوانده شودو بعد از نماز دست بر شکم گذاشته سوره قدر- کوثر و صلوات کبیره بخواند. روزی ۱۴۰ مرتبه صلوات و خوردن سیب شیرین و روزهای جمعه انار شیرین و صبح ها عسل فراموش نشود.

 

هر روز یک انجیر با تلاوت سوره والتین به آن

 

ماه پنجم: روزهای پنجشنبه و جمعه سوره انا فتحنا در یک رکعت نماز و در یک رکعت اذا جاء نصرا.. . بعد از نماز دست بر تربت مالیده و بر روی شکم بمالد و بعد از شام هر شب مقداری زیتون  یا روغن زیتون مختصر و سیب شیرین و هر روز صبح مقداری خرما تناول گردد.

 

از اول ماه پنجم هرچه ممکن است دست بر روی شکم نهاده و اذان و اقامه گوید.

 

از اول ماه پنجم و بنابر نظری ماه چهرم نماز شب اداء و قضا آن ترک نشود.

 

هر روز یک تخم مرغ با تلاوت سوره حمد به آن

 

ماه ششم: روزهای پنجشنبه و جمعه سوره واقعه در یک نماز و در یک رکعت سوره والتین الزیتون و بعد از هر نماز دست بر تربت گذاشته و بر شکم بمالد. بعد از صرف صبحانه انجیر و زیتون میل شود.

 

از اول ماه ششم سعی شود بچه داخل شکم از خون زلال استفاده کند واز خوردن چیزهایی که خون را کثیف و بد رنگ می کند پرهیز کند. مقداری یا هفته ای یک شب یا یک روز غذا مغز استخوان میل شود و از خوردن دنبه پرهیز شود.

 

هر روز یک انار با قرائت انا فتحنا به آن میل شود

 

ماه هفتم: در روزهای دوشنبه سوره نحل تلاوت شود. پنجشنبه و جمعه سوره های یس و تبارک.

 

در تمام ماه های ۷،۸ و ۹ در نماز ها سوره قدر و توحید تلاوت گردد هر روز ۱۴۰ مرتبه صلوات.

 

خوردن خربزه بعد از هر غذا کوتاهی نشود ولی قبل از آب و بعد از آب خوردن نباشد. یک مرتبه در هر ماه شلغم تناول شود و از انار شیرین میل گردد.

 

هر روز یک عدد به با تلاوت سوره یاسین.

 

ماه هشتم: ورزهای شنبه بعد از نماز صبح سوره قدر ۱۰ مرتبه . روز یکشنبه بعد از نماز صبح ۲ مرتبه سوره والتین. دوشنبه ها یس سه شنبه ها فرقان . چهارشنبه ها غاشیه. پنجشنبه ها سوره محمد. روز جمعه صافات. روزی ۱۴۰ مرتبه صلوات.

 

در خوردن ماست گاو و شیر وعسل کوتاهی نشود. باید هر روز صبح دندانها زیاد مسواک شود.در روز جمعه انار شیرین تناول شود. هفته ای یک مرتبه سرکه بخورد.

 

کباب و زعفران با تلاوت سوره اذا جاء نصرا…

 

ماه نهم: در نماز های عصر سوره زلزال- والعصر-و عادیات را بخواند. کمتر بخورد و هر روز به مقداری راه برود و سبک باشد. به آینه و عکس کمتر نگاه کند.از ماه ۷،۸ و ۹ هر ماه به مقداری حنا به دست ها و زیر بغل و زیر ناف و کف پا بگذارد و از استعمال گلاب صرف نظر نشود و از خوردن هر گونه ادویه از قبیل زردچوبه و فلفل خودداری شود.

 

۳ دانه رطب صبح ها خورده شود . شیر وخرما با تلاوت سوره هل اتی و مومنون .

 

روز پنجشنبه سوره حج و روزهای جمعه سوره فاطر تلاوت شود.

 

توجه:

 

هر روز چهار گروه غذای اصلی به خصوص شیر- خرما- عسل- مویز- فندق- گردو- لبنیات  میوه فراوان و اصلا هر چیز تازه که آثار حیات در آن مشاهده می شود.

 

روغن زیتون – انار- سیب- انجیر- فراموش نشود.

 

۴۰ سیب در ۴۰ روز با سوره یوسف.

 

۴۰ انار با سوره یاسین

 

از ماه های چهارم به بعد ۴۰ روز بادام با سوره انعام

 

تا قبل از چهار ماه و ۱۰ روز ۴۰ رو زکندور خوراکی به اندازه یک عدس

 

غذاهای خنک: عناب- ماست- کاهو- شیر- انار

 

غذاهای مناسب: کدو حلوایی- عدس- پیاز- لوبیا چیتی- لوبیا چشم بلبلی- گندم

 

سه ماه اول: پروتئین+ کلسیم+ آهن+ فسفر+ انار+ اسفناج

 

مصرف نمک ید دار – صبحانه مفصل

 

***

 

دستورات غذایی دکتر وزیری (متخصص زنان و زایمان)

 

  1. روزانه ۱-۲ لیوان آب هویج- آب سیب
  2. روزانه ۳-۴ لیوان شیر – ماست و دوغ
  3. روزانه ۲-۳ لیوان آب مرکبات
  4. صبح ناشتا نوک قاشق چایخوری (کم) کندور خوراکی آسیاب شده در آب
  5. یک روز در میان یک استکان عدس پخته
  6. سبزیجات و میوه تازه   کاهو – اسفناج – قارچ- جوانه گندم- جوانه ماش
  7. روزانه یک عدد موز
  8. روزانه ۴-۵ عدد مغز بادام – گردو- فندق
  9. مواد پروتئینی : درجه اول- گوشت سفیدماهی -میگو – مرغ      درجه دوم- گوشت قرمز- گوسفند

 

***

 

یک هفته قبل از زایمان، چنانچه هر روز یک لیوان گل گاو زبان دم کرده میل شود، زایمان راحت تر خواهد بود.

 

موقع زایمان:

 

سه بار سوره توحید بخواند و به حضرت زهرا هدیه کند تا زایمان راحت باشد.

 

حین زایمان خودش یا اگر نتوانست اطرافیان، سوره انشقاق و ناد علی بخوانند.

 

بعد از زایمان اولین چیزی که می خورد، رطب یا خرما باشد.


 

منبع: وبلاگ از جنس خدا و طب شیعه


توصیه های حاج آقا مجتبی تهرانی برای بچه دار شدن

یکی از دوستان از حاج آقا مجتبی تهرانی سوال کرد که چه توصیه هایی برای دوران بارداری دارید؟

 

tehrani

 

ایشان فرمودند:

بهترین زمان سال برای انعقاد نطفه ماه رمضان است آن هم نزدیک به نیمه های ماه رمضان. چون هم پدر و هم مادر روزه گرفته اند و حالت تلطیف روحی پیدا کرده اند.

از نظر تغذیه مادر خیلی رعایت کند و هر چیزی را نخورد.

مساله توسل خیلی مۆثر است و توسل کنید که خدا خصوصیات 5 گانه ای را (که عرض میکنم) به شما عطا کند.

در روایات زیاد داریم که قمر در عقرب نباشد.

جاهایی نروید که ممکن است غذای شبهه ناک بخورید و این عجیب اثر می‌گذارد.

از امام هشتم است که بعد از هر نماز فریضه، مۆمن یک دعای مستجاب دارد. بعد از هر نماز واجب هم مرد و هم زن از زمانی که می خواهند تصمیم به بچه دار شدن بگیرند تا موقع بارداری و حتی بعد از بارداری و حتی بعد از آن این کار را بکنند (فرزند بزرگ من 50 سالش هست و هنوز دارم این کار را می کنم):

یک صلوات بفرستند و بعد یک استغفار کنند و دوباره صلوات بفرستند و سپس همین طور فارسی بگویند:  خدایا این اولاد من را و فرزندان من را

سالم، صالح، خوش قدم، خوش روزی و عاقبت به خیر

قرار بده و بعد از این هم دوباره یک صلوات بفرستند.

می‌فرمودند: من مقید بودم و در همه نمازهایم این کار را انجام دادم و یک بار هم این کار را تعطیل نکردم.

چه‌کنیم تا فرزندانمان بی‌ادب نشوند؟

مثلاً اگر شما به صورت ژنتیکی آدم مهربان یا خوش‌اخلاقی باشید این زیاد به دردِ تربیت بچۀ شما نمی‌خورد. مهم این است که چند بار جلوی فرزندتان پا روی نفس خودتان گذاشته‌اید و دوست‌داشتنی‌ خود را قربانی کرده‌اید و بچۀ شما این را فهمیده است؟

 

حجت الاسلام پناهیان گفت: امروز خیلی از پدر و مادرها از دست فرزندانشان گله‌مند هستند که «ما چه‌کار کنیم تا بچه‌های ما نمازخوان بشوند؟ چه‌کار کنیم تا کارهای بد نکنند؟ تا بی‌ادب نشوند؟» باید به این پدر و مادرها گفت: شما خودتان جلوی فرزندانتان چقدر مبارزه با نفس کرده‌اید؟ اینکه آدم خوبی باشید کفایت نمی‌کند و در تربیت فرزند به درد نمی‌خورد بلکه فرزندتان باید مبارزه با نفس کردن را در شما ببیند تا تأثیر بگیرد.

بخش‌هایی از اولین روز سخنرانی حجت الاسلام علیرضا پناهیان در بقعۀ شیخ طرشتی با موضوع «خانوادۀ خوب» را در ادامه می‌خوانید:

امروزه جهان بشریت و انسان‌ها را به دو شیوه، دارند به تباهی می‌کشانند: 1- به وسیلۀ فساد، لذت‌جویی و هرزگی 2-نقطۀ مقابل هرزگی؛ یعنی با دینداری‌های منحرفانه یا به وسیلۀ افراطی‌گری تحت پوشش دینداری، که بر اساس آن، هزاران جوان را اینگونه تربیت می‌کنند که به خودشان بمب ببندند و مردم بی‌دفاع شیعه و سنی را بکشند. حتی وقتی به آنها گفته می‌شود قربانیان شما بی‌گناه هستند در پاسخ می‌گویند: «اشکالی ندارد، اگر بی‌گناه باشند به بهشت خواهند رفت! ما باید وظیفۀ خود را انجام دهیم!»

  • هر یک از این دو شیوه‌ای که برای به تباهی کشیدن حیات بشر اتخاذ کرده‌اند، شیوۀ دیگر را تقویت می‌کند؛ به این صورت که بی‌بندوباریِ افراد هرزه را به عده‌ای‌ از متدینینِ منحرف نشان می‌دهند، و آنها را در دیانت منحرفانۀ خودشان تقویت می‌کنند. و از سوی دیگر، منحرفین متدین و جنایت‌‌های ناشی از افراطی‌گری تحت پوشش دینداری را به افراد هرزه نشان می‌دهند و آنها را در هرزگیِ خودشان تقویت می‌کنند.

  • جهان و منطقه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم، گرفتار این دو گروه شده که مانند دو لبۀ قیچی عمل می‌کنند و اختیارش هم در دست ابلیس و بعد از ابلیس، در دست جریانات صهیونیستی و مستکبران عالم است. در این میانه باید چه‌کار کنیم؟ با کدام گروه باید کنار آمد و مماشات کرد؟

  • اگر با هرزگی مماشات کنیم، نقطۀ مقابلش که نوعی افراطی‌گری در دینداری است ایجاد خواهد شد. البته خودِ دینداری نمی‌تواند افراطی شود، بلکه اینها خودشان آدم‌های افراطی‌ای هستند که می‌خواهند افراطی‌گری خود را با دین توجیه کنند. لذا باید نام آن‌را «افراطی‌گری تحت پوشش دینداری» گذاشت.
  • این دو جریان (افراطی‌گری در هرزگی و افراطی‌گری تحت پوشش دین )، هر یک به نوعی دارند «نسل‌کشی» می‌کنند.

  • افراطی‌گری در لذت‌جویی چگونه نسل‌کشی می‌کند؟ به این صورت که باعث می‌شود تعداد زاد و ولد کاهش پیدا کند کما اینکه در برخی کشورها (مثل کشورهای اروپایی) می‌بینیم. و این مسأله به حدّی جدی است که طبق برخی آمارها تا چندین سال دیگر، تعداد اروپایی‌های اصیل که هم پدر و هم مادرشان اروپایی باشند، تقریباً به صفر خواهد رسید.

  • از سوی دیگر «افراطی‌گری تحت پوشش دین» هم نسل‌کشی می‌کند و می‌بینید که چقدر راحت آدم می‌کشند، سر می‌برند، بمب‌گذاری می‌کنند و با افتخار هم اعلام می‌کنند که «ما تا به حال چند هزار عملیات انتحاری را سازمان‌دهی کرده‌ایم!»

  • دیگر دینداری واقعاً جدّی شده است و اصلاً یک مسألۀ تعارفی نیست. باید تکلیف دینداری خودمان را روشن کنیم و این مثل «نان شب» واجب است. نجات دادن جامعۀ خودمان و جامعۀ بشری در زمرۀ اوجب واجبات قرار گرفته و بی‌اعتنایی به این مسأله واقعاً خیانت است. هر کسی در زندگی فردی خودش به موضوع دین و نجات حیات بشر بی‌اعتنایی کند، در واقع خیانت کرده است؛ چون این قیچیِ دولبه («افراطی‌گری در هرزگی» و «افراطی‌گری تحت پوشش دین») دارد حیات بشر را نابود می‌کند و این قیچی دست کسانی است که دوست دارند مردم بی‌تفاوت باشند و البته بعدها یا سر تمام این بی‌تفاوت‌ها را نیز خواهند برید یا آنها را به بردگی خواهند کشید. لذا به عنوان یک ضرورت باید به این موضوع پرداخت؛ امروز انتخاب دینداری در زندگی، به میلِ من و شما نیست، بلکه یک ضرورت حیاتی شده است.

  • در شرایطی که داریم به آخر خط می‌رسیم، باید بیشترین توان خود را صرف کنیم. مانند دونده‌هایی که وقتی به خط پایان نزدیک می‌شوند نهایتِ توان خود را صرف می‌کنند تا بهترین نتیجه را بگیرند. ما در مقام تشبیه مانند دونده‌ای هستیم که در دور آخر دوِ امداری قرار داریم و دونده‌های هم‌تیمی ما، تلاش خود را کرده‌اند و چوب را به دست ما رسانده‌اند و حالا نوبت ما است که باید بیشترین توان خود را صرف کنیم تا حاصل تلاش همۀ گذشتگان را به ثمر برسانیم و تیم خود را برنده کنیم.

  • اولین دوندۀ این دوِ امدادی اباعبدالله الحسین(ع) بوده است که عَلَم را به حضرت زینب(س) سپرد و این عَلَم امروز به دستِ ما رسیده است و ما هم به خط پایان نزدیک شده‌ایم؛ پیروزی ما در این میدانِ بزرگ، به معنای تقدیر از تلاش همۀ دونده‌های بزرگی است که این عَلَم را به دست ما رسانده‌اند و کم‌گذاشتنِ ما در این عرصه، به معنای بی‌اعتنایی به زحمات این بزرگان است.

  • ابلیس و نظام کفر و استکبار در آخرالزمان، تمام زورِ خود را می‌زنند، و ما هم باید تمام زور خود را بزنیم.

  • حساسیتِ دورۀ ما حتی مثل دوران دفاع مقدس هم نیست، بلکه خیلی حساس‌تر از آن دوران است. خطری که در دوران دفاع مقدس ما را تهدید می‌کرد این بود که در نهایت ما را دچار مرگِ با سر و صدا می‌کرد اما اگر با خطری که امروز ما را تهدید می‌کند مقابله نکنیم، ما را دچار مرگِ خاموش خواهد کرد؛ شبیه مرگ در اثر گازگرفتگی در منزل. البته مقابله با این تهدید، سخت‌تر است. انسان به این سادگی‌ها نمی‌تواند سبک زندگی خودش را از افراطی‌گری در هرزگی و لذت‌بری و هوای نفس‌طلبی یا افراطی‌گری تحت پوشش دینداری نجات بدهد. چون صراط مستقیم، راهی است که مانند پل صراط باریک و بُرنده است. (امام صادق(ع): «صراط، از مو و لبۀ شمشیر باریکتر است؛ الصِّرَاطُ أَدَقُ‏ مِنَ الشَّعْرِ وَ مِنْ حَدِّ السَّيْف‏»؛ الزهد/ص92)

  • امروز خیلی از پدر و مادرها از دست فرزندانشان گله‌مند هستند که «ما چه‌کار کنیم تا بچه‌های ما نمازخوان بشوند؟ چه‌کار کنیم تا کارهای بد نکنند؟ تا بی‌ادب نشوند؟» باید به این پدر و مادرها گفت: شما خودتان جلوی فرزندانتان چقدر مبارزه با نفس کرده‌اید؟ اینکه آدم خوبی باشید کفایت نمی‌کند و در تربیت فرزند به درد نمی‌خورد بلکه فرزندتان باید مبارزه با نفس کردن را در شما ببیند تا تأثیر بگیرد. مثلاً اگر شما به صورت ژنتیکی آدم مهربان یا خوش‌اخلاقی باشید این زیاد به دردِ تربیت بچۀ شما نمی‌خورد. مهم این است که چند بار جلوی فرزندتان پا روی نفس خودتان گذاشته‌اید و دوست‌داشتنی‌ خود را قربانی کرده‌اید و بچۀ شما این را فهمیده است؟ اگر این کار را جلوی بچۀ خودتان انجام نداده‌‌اید، انتظار نداشته باشید که راه‌حلی برای درست کردن فرزند خود پیدا کنید!

  • وقتی آدم می‌بیند که فرزندش دارد در خانه خراب می‌شود و خودش عامل این خرابی است(نه فرزندش)، یک‌دفعه خودش را جمع می‌کند و ضرورتِ دینداری و مبارزه با نفس را در مورد خودش احساس می‌کند.

  • ما خودمان در خانه، بچه‌ها را خراب بار می‌آوریم و سپس این خراب شدن را گردن فساد جاری در جامعه می‌اندازیم! یک خانوادۀ خوب خانواده‌ای است که در همین وضعِ موجود جامعه و یا حتی در اوضاع بدتر از این، بچه‌های خوب تربیت کند. خانوادۀ خوب، بچۀ عقده‌ای تربیت نمی‌کند که اگر مذهبی‌ شد افراطی‌گری کند. مثلاً گیر بدهد به قمه‌زنی و بگوید «من حتماً باید قمه بزنم!» این قبیل آدم‌ها، در هر کاری که وارد می‌شوند می‌خواهند تا آخرش بروند! مثلاً در خوردن، می‌خواهند تا آخرش بروند و لذا به حرام‌خواری می‌افتند، در رفیق‌بازی هم تا آخرش می‌روند و به خاطر رفیق‌بازی ممکن است مرتکب قتل هم بشوند، در عزاداری هم افراطی‌گری می‌کنند و به خاطر قمه‌ زدن، وجهۀ دین را پیش بعضی‌ها خراب می‌کنند. در لذت بردن هم می‌خواهند تا آخرش بروند و باز هم به حرام می‌افتند.

  • باید دید این قبیل آدم‌ها در چه خانوده‌ای تربیت شده‌اند و اخلاق پدر و مادرشان در خانه چگونه بوده‌ است. اگر بررسی کنید می‌بینید اغلب این‌طور هستند که پدر و مادرهایشان هر وقت عصبانی می‌شدند، هر چیزی دلشان می‌خواسته بر زبانشان جاری می‌کردند و همین باعث شده بچۀ آنها این‌طور بار بیاید. اگر هم چیزی نمی‌گفتند به خاطر خدا نبوده بلکه در اثر یک عامل دیگری گیر می‌کردند و نمی‌توانستند آن حرف زشت را بگویند؛ مثلاً برای آبروداری پیش همسایه و فامیل، نه اینکه به خاطر خدا، خودشان را کنترل کنند. لذا بچه‌ای که در این خانواده تربیت شده، هیچ وقت ندیده که پدر و مادرش «به خاطر خدا» خودشان را کنترل کنند و آن کاری که دلشان و هوای نفسشان خواسته، انجام نداده‌ باشند.

  • ما در این فضایی که واقعاً فضای حساسی است، باید چه کار کنیم؟ از یک سو، نه افراطی‌گری معنوی تحت لوای دین داشته باشیم و نه افراطی‌گری مادی تحت لوای زندگی آزاد و پوسیدۀ غربی داشته باشیم که متاسفانه دارد ترویج می‌شود و البته دروه‌اش هم، دیگر گذشته است.

  • شما تصور می‌کنید چرا امکانات ماهواره و اینترنت و موبایل و ... برای انواع هرزگی‌ها روز به روز بیشتر می‌شود؟ درست است که تکنولوژی دارد روز به روز پیشرفت می‌کند و درست است که برخی عوامل سودجو پشتِ سر توسعۀ ابزارهای هرزگی قرار دارند اما هیچ یک از اینها خارج از تدبیر کلان و حکمت الهی اتفاق نمی‌افتد. حکمتِ دسترسی آسان‌تر به انواع ابزارهای هرزگی چیست؟ چرا حکمت خداوند اقتضا کرده است که این‌همه توسعه در ابزار فساد و هرزگی پدید بیاید؟

  • خداوند متعال که الان و در این شرایط دارد از ما امتحان می‌گیرد، می‌داند که ما باید بتوانیم از پسِ این امتحان بربیاییم و الا خداوند اجازه نمی‌دهد امتحان سختی که فوق ظرفیت ما باشد، از ما گرفته شود. معنایش این است که جوانان ما علی‌القاعده می‌توانند از چنان ظرفیتی برخوردار باشند که از پس این امتحانات بر بیایند.

  • زمانی بود که مثل امروز این‌قدر فساد ترویج نمی‌شد، ولی در آن زمان، این‌قدر عقل‌ها رشد نکرده بود و امکانات برای خوب شدن فراوان نشده بود، و الگوهای خوب، زیاد دیده نشده بود و آخر راهِ تمدن پوسیده و فرهنگ منحوس غربزدگی و کفر و الحاد، خودش را نشان نداده بود. آبی که در فوّاره بالا می‌رود هرچقدر به نقطۀ اوج خود نزدیک می‌شود در واقع به لحظۀ برگشت خود نزدیک می‌شود. و ما داریم لحظۀ برگشت این فوّارۀ فرهنگ پوسیدۀ غرب را می‌بینیم. پس ما امکانات زیادی داریم برای اینکه از پسِ این امتحانات بربیاییم.

  • اگر از این امتحانات سربلند برنیاییم برخی کج اندیشان  همین فساد جاری در جامعۀ ما را دلیل بر عدم حقانیت راه حسین(ع) می‌گیرند. مثلاً می‌گویند: عزاداران امام حسین(ع) همان‌هایی هستند که خیلی از مسائل شرعی را رعایت نمی‌کنند. لذا امروزه درست دینداری کردن یک ضرورت حیاتی شده است.
  • یک دلیل دیگر برای این ضرورت این است  که امروز خوب بودن ما دشمنان زیادی پیدا کرده است و یک‌سری از دشمنان ما کسانی هستند که خودشان ادعای دینداری دارند؛ البته از نوع «افراطی‌گری تحت پوشش دین». امروز دیگر این‌طور نیست که فقط ما مخالفِ هرزگی باشیم. بلکه بعضی‌ها پیدا شده‌اند که اتفاقاً با هرزگی هم مخالفند ولی همین‌ها به خاطر چند مورد بی‌دینی‌ای که از ما دیده‌اند می‌خواهند سرِ ما را ببُرند!

  • حالا که درست دینداری کردن، این‌قدر ضرورت دارد، باید ببینیم اولیت در درست دینداری کردن، دیندار بودن جامعه است یا دیندار بودن فرد است؟ در واقع اولیت با هیچ‌یک از این دو نیست، بلکه اولیت با دینداری خانواده است، چون هم فرد و هم جامعه اسیرِ خانواده هستند و برای اصلاحِ دینداری، سبک زندگی، کنترل هرزگی و ... برای همۀ اینها باید اول خانواده درست شود. یعنی یک زن و شوهر باید تصمیم بگیرند با هم درست شوند و در این راه همدیگر را یاری کنند؛ همان‌طور که امیرالمؤمنین(ع) دربارۀ حضرت فاطمه(س) فرمود: «ایشان بهترین یار و یاورِ من در طاعت خداوند است؛ نِعْمَ‏ الْعَوْنُ‏ عَلَى طَاعَةِ اللَّهِ‏»(مناقب‌آل‌ابیطالب/3/356)

  • امروز راهِ معقول رسیدگی به وضعِ دینداریِ فردی و اجتماعی، رسیدگی به وضع دینداری خانواده است.در مقابل فرد و جامعه، باید اصالت به خانواده داده شود. چون در واقع واحد اصلی یک جامعه، خانواده است. لذا وقتی بدانیم در یک جامعه، خانواده‌ها چگونه هستند، می‌توانیم دربارۀ وضعیت آن جامعه اظهار نظر کنیم.

  • به عنوان مثال کسانی که در عرصۀ اقتصاد و سیاست بی‌انصافی می‌کنند، می‌شود حدس زد در چه خانواده‌ای بزرگ شده‌اند. کاسبی که دست‌کجی می‌کند یا کارمندی که رشوه می‌گیرد، یا مدیر و مسئولی که بیش از کار کردن و خدمت به مردم، دنبال تسویه حساب با دیگران است، و هنوز نیامده، به فکر نرفتن است، یا برخی اهالی رسانه که منفی‌بافند و مدام سیاهنمایی می‌کنند و سعی می‌کنند برای هر چیز مثبتی در جامعه، یک بعد منفی پیدا کنند، شما فکر می‌کنید اینها در چه خانواده‌ای رشد کرده‌اند؟ گرچه همۀ عیوبشان، تقصیر خانواده‌هایشان نیست، ولی ریشه در آنجاست. لذا قدیم‌ها وقتی کسی می‌خواست از خودش دفاع کند، می‌گفت: «من سرِ سفرۀ بابام بزرگ شده‌ام» یعنی من دارای خانوادۀ اصیل هستم و یک نجابتی دارم که هر کار بدی را انجام نمی‌دهم.

  • ما یک «واحدِ اصلی» داریم که باید تکلیف خودش را با دین مشخص کند و آن واحد خانواده است. خانواده برای خودش مختصاتی دارد. همانطور که مثلا «هیات» که یک واحد اجتماعی است برای خودش مختصاتی دارد: مراسمش صبح‌ها برگزار می‌شود یا شب‌ها؟ عزاداری‌اش چند ساعت طول می‌کشد؟ سخنرانی دارد یا ندارد؟ هفتگی است یا موسمی؟ خانواده‌ها نیز برای خودشان مختصاتی دارند. مثلاً اینکه بچه‌ها جلوی پدر و مادر با احترام رفتار می‌کنند یا نه؟ آیا جلوی پای پدر و مادرشان بلند می‌شوند یا نه؟

  • در خانواده‌ای که مادر جلوی بچه‌ها به پدر خانواده احترام لازم را نگذارد، معمولاً بچه‌ها هم به پدرشان احترام لازم را نمی‌گذارند. اگر مادر همیشه جلوی بچه‌ به پدر احترام بگذارد، این بچه به طور خودکار به پدرش احترام خواهد گذاشت. از سوی دیگر اگر پدر جلوی بچه‌ها راحت دلِ مادرِ خانواده را بشکند، بچه‌ها هم راحت دلشان می‌آید که این مادر را اذیت کنند. و الا اگر پدر خانواده لااقل جلوی بچه‌ها دلِ مادرِ خانه را نشکند و به او محبت کند، بچه‌ها هم دلشان نمی‌آید دل مادرشان را بشکنند. در این صورت اهرم تربیت در خانه این خواهد بود که مادر به بچه‌اش بگوید: «من دوست ندارم فلان کار را انجام دهی» همین کافی خواهد بود که بچه به دنبال آن کارِ بد نرود.

  • چرا پدر و مادرها این حرمت را ندارند؟ چون مادرها باید این حرمت را برای پدر نگه دارند که وقتی پدر به خانه آمد همه در مقابلش محترمانه (مثلاً دو زانو) بنشینند و به پدر احترام بگذارند. پدرها هم باید دل همسرشان را نشکنند و به او محبت کنند تا بچه‌ها هم یاد بگیرند که دلِ مادرشان را نشکنند. اینها پایه‌های تربیت در خانواده است. اگر پایه‌های تربیت را در خانه خراب کنیم، دینداری فردی هم درست نخواهد شد و اگر هم کسی علی‌رغم خانواده‌اش، آدم خوبی بشود، زیاد آدم خوبی نخواهد شد.

  • وقتی به شما می‌گویند آمریکایی‌ها هستۀ اولیۀ یک گروهی از تروریست‌ها را از یک شیرخوارگاه درست کردند، یعنی نوزادهای بی‌سرپرست را بردند و از بین آنها طلبه‌های منحرفی درست کردند که حاضر شوند مثل آب‌خوردن آدم‌کشی کنند، نشان می‌دهد که فقدان خانواده است که تروریست درست می‌کند.
  • حالا اگر یک خانواده بخواهد دیندار باشد چه اتفاقی باید در آن بیفتد؟ آیا اینکه در خانواده هر کسی به تنهایی آدم خوبی باشد، آن خانوادۀ خوب یا دینداری است؟ پس این آیۀ کریمۀ قرآن چه می‌شود که می‌فرماید: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید، صبر کنید و با هم صبر کنید و هم‌افزایی کنید (نیروهای خود را روی هم بگذارید)؛ يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا»(آل‌عمران/200) این فایده ندارد که هر کسی برای خودش آدم خوبی باشد، باید «باهمدیگر آدم‌های خوبی باشیم».

  • «با هم خوب بودن» عبارتی است که معمولاً برای ما ناآشناست چون اخلاقی که معمولاً به ما درس‌داده می‌شود اخلاق سکولار است. یکی از ویژگی‌های اخلاق سکولار، فردی خوب شدن است. در حالی که «فردی خوب شدن» ثمرۀ کمی دارد، باید خانوادگی خوب بشویم. خوب شدن‌ در اسلام، خانوادگی است.

  • ما یک خانواده سراغ داریم که جهان را تحت تأثیر قرار داده است. وقتی می‌خواهیم به آنها سلام بدهیم، در ابتدا به صورت خانوادگی به آنها سلام می‌دهیم و می‌گوییم: «السَّلَامُ‏ عَلَيْكُمْ‏ يَا أَهْلَ‏ بَيْتِ النُّبُوَّةِ» اصلاً این خانواده، پروژۀ دین ما را به صورت خانوادگی اجرا کردند، یعنی این خانواده آمدند و با هم، هم‌پیمان شدند و خانوادگی در راه دین فداکاری کردند. پدر، مادر، داماد، پسر و دختر همگی خودشان را در راه دین فدا کردند. دین ما، هم خانوادگی شروع شده و هم خانوادگی حفظ شده است.

·   سؤالی که هنوز هم جواب دادن به آن سخت است، این است که می‌پرسیدند: یا اباعبدالله الحسین! شما که می‌خواهید به این سفر پرخطر بروید که احتمال جنگ وجود دارد، چرا خانوادۀ خود را همراه می‌برید؟ چرا خواهر و دختربچه‌ها را می‌برید؟...


منبع:رجا نیوز