دوشنبه, 03 مهر 1396 15:14

جستجو در شبکه گسترده

دین و قرآن

فلسفه حرام بودن نگاه به نامحرم

یک سؤال اساسی و یک جواب منطقی


mardha



سؤال :
از عالمی سوال شد:چه اشکالی دارد که انسان به جنس مخالف نگاه کند و لذت ببرد؟

پاسخ :
نگاه به حسن جمال جنس مخالف ضررهایی دارد که به طورخلاصه اشاره می شود:
1_ می بینی ، می خواهی، به وصالش نمی رسی، دچارافسردگی میشوی…! .
2_ می بینی، شیفته می شوی، عیب ها را نمی بینی،
ازدواج میکنی، طلاق می دهی.! .
3_ می بینی ، دائم به او فکر می کنی، از یاد خدا غافل می شوی، از عبادت لذت نمی بری.!
4_ می بینی ، با همسرت مقایسه می کنی،ناراحت می شوی، بداخلاقی می کنی.! .
5_ می بینی، لذت می بری، به این لذت عادت می کنی، چشم چران می شوی،
در نظر دیگران خوار می گردی.! .
6_ می بینی ، لذت می بری، حب خدا در دلت کم می شود،
ایمانت ضعیف می شود.! .
7_ می بینی ، عاشق می شوی، از راه حلال نمی رسی،
دچار گناه میشوی.! .


لذا اسلام در یک کلمه می گوید : ""نگاهت را از جنس مخالف نگاهدار""


4 ویژگی نورانی ماه رمضان

أیّها النّاس همانا این ماه رسید و آن سیّد و سالار ماههاى دیگر است، شبى در آن است كه بهتر از هزار ماه است، در این ماه درهاى دوزخ بسته مى‏شود، و درهاى بهشت گشوده می گردد.

ramezan

 

پیامبر اکرم صلوات الله علیه می فرمایند: اگر بندگان خدا می دانستند که در ماه رمضان چه برکاتی هست آرزو می کردند که رمضان یک سال باشد. اما این برکات چگونه برکاتی است که معرفت بدان موجب چنین آرزویی می گردد؟

ویژگى ها و بركات ماه رمضان
ماه رمضان، ویژگى هاى مهمّى دارد كه ریشه بركات بزرگ این ماه و پایه نعمت هاى بى شمار آن هستند. شُكوه، عظمت و بركات مادّى و معنوى اى كه از این ماه، نصیب اهل ایمان مى شود، از نگاه احادیث اسلامى ، قابل توصیف نیستند و اگر مسلمانان شناخت درستى از بركات این ماه بافضیلت داشتند و مواهب و دستاوردهاى بزرگ آن را مى دانستند، آرزو مى كردند كه سراسر سال، رمضان باشد . حدیث پیامبر خدا در این مورد، چنین است: لَو یَعلَمُ العِبادُ ما فى رَمَضانَ، لَتَمَنَّت أن یَكُونَ رَمَضانُ سَنَةً ؛اگر بندگان بدانند كه در رمضان، چه [نعمت ها و آثارى ]هست، آرزو مى كنند كه رمضان، یك سال باشد.از میان ویژگى هاى فراوانى كه این ماه دارد  به اختصار به چند نمونه ـ به خاطر اهمّیتى كه دارند ـ اشاره مى كنیم:

 1.آغاز سال
از ویژگى هاى مهمّ ماه رمضان، كه در روایات اهل بیت علیهم السلام بر آن تأكید شده، این است كه این ماه ، آغاز سال است دانسته اند؛ وقتى مفهوم «آغاز سال» را در پرتو فرهنگ اسلامى بررسى مى كنیم، چنین مى یابیم كه این پدیده ، به اعتبارهاى گوناگونى وابسته است. برخى از متون دینى تأكید دارند كه ماه رمضان، آغاز سال است؛ برخى از آنها «شب قدر» را آغاز سال و برخى نیز «عید فطر» را اوّل سال، تعیین كرده اند. همچنان كه آغاز فروردین، شروع سال طبیعى است (چون در این هنگام ، زمین ، جامه نو مى پوشد و درختان، سبز مى شوند)، ماه رمضان هم آغاز سال انسانیّت از نگاه اسلام است؛ چرا كه در این ماه عزیز، حیات معنوىِ اهل سیر و سلوك، تجدید مى شود و آنان كه در مسیر حركت به سوى كمال مطلق اند، جانشان شكوفا شده، آماده دیدار خداوند مى شوند. از این رو، مى توان گفت كه «فروردین»، آغاز تجدید حیات مادّى براى گیاهان در دنیاى طبیعت و «ماه رمضان»، آغاز تجدید حیات معنوىِ انسان در عالم انسانیّت است.

2.میهمانى الهى
دومین ویژگى برجسته اى كه در فضاى این ماه بافضیلت جلوه گر است ، وجود زمینه ها و ظرفیت هایى است كه براى میهمانى خداى سبحان فراهم آمده اند، آن گونه كه پیامبر خدا در توصیف این ویژگى فرمود: ماهى است كه در آن به میهمانى خدا دعوت گشته اید و از اهل كرامت خدا قرار داده شده اید نفس هاى شما در آن، ستایش و خوابیدن شما، عبادت است. عمل شما در آن ماه پذیرفته و دعاى شما برآورده است. (روضة الواعظین/ترجمه مهدوى دامغانى؛ ص551) در حقیقت، این ویژگى، ریشه ویژگى اوّل، بلكه سرچشمه همه ویژگى ها و بركات این ماه مبارك است .

 
3.غفران الهی
واژه «استغفار»، مصدر است از مادّه «غفر». اصل این مادّه، به معناى «پوشاندن» و «پوشیده داشتن» است؛ لیكن گاه توسّعا در معانى نزدیك و متناسب با آن نیز به كار مى رود. بنا بر این، «استغفار» به معناى درخواست پوشش است. «غفر اللّه ذنوبه»، یعنى: خداوند، گناهانش را پوشاند و او را رسواى عام نكرد ... آرى عفو و غفران‏ از صفات خداوند عزیز است، و آنها را در دلهاى بندگان مخصوص و انتخاب‏ شده خود قرار مى‏دهد، تا مانند حق تعالى با بندگان و افراد مردم با بخشش و گذشت رفتار كرده، و با صفات و اخلاق الهى متخلق گردند. خداوند متعال از همین نظر است كه مى‏فرماید: عفو كنند و اغماض نمایند، و آیا دوست نمى‏دارید كه خداوند جهان نیز از شما عفو فرموده و گناههاى شما را ببخشد، و خداوند متعال آمرزنده و مهربان است به بندگان خود. (مصباح الشریعة/ترجمه مصطفوى؛ متن ؛ ص251)


یکی از برکات ماه مبارک رمضان غفران الهی است که شامل حال بندگان می شود امام باقر علیه السّلام فرمود: هنگامى كه ماه رمضان میرسید و نزدیك می شد رسول خدا صلّى اللَّه علیه و اله و سلّم سه روز كه از ماه شعبان باقى بود بلال را میفرمود مردم را خبر كند و همه در مسجد حاضر می شدند پس به منبر میرفت و حمد و ثناى الهى بجا مى‏آورد و سپس میفرمود: أیّها النّاس همانا این ماه رسید و آن سیّد و سالار ماههاى دیگر است، شبى در آن است كه بهتر از هزار ماه است، در این ماه درهاى دوزخ بسته مى‏شود، و درهاى بهشت گشوده میگردد، پس هر كس این ماه را درك كند و گناهانش آمرزیده نشود پس خداوند او را از رحمت خود دور نماید و هر كس پدر و مادر خویش را دریابد و آمرزیده نشود پس خدا او را از غفران‏ و آمرزش خویش دور سازد، و هر كس نام من نزد او برده شود و بر من درود نفرستد و آمرزیده نشود پس خداى عزّ و جلّ او را از رحمت خود دور كند.(ثواب الأعمال و عقاب الأعمال/ ترجمه غفارى، ص: 151)

4. آزادى از آتش دوزخ
ماه رمضان را ماه آزادسازى نامیده اند؛ چون خداوند در هر روز و شب، ششصد آزادشده دارد و نیز در آخر ماه، به اندازه آنچه در [روزها و شب هاى] گذشته آزاد كرده است. حسن بن محبوب، از ابو ایّوب، از ابو الورد از امام ابو جعفر علیه السّلام‏ روایت كرده است كه فرمود: و این ماهى است كه اوّل آن رحمت، و وسطش مغفرت، و پایانش اجابت دعا و آزادى‏ از آتش‏ دوزخ‏ است. (ترجمه من لا یحضره الفقیه، ج‏2، ص: 417)


منبع: تبیان


 

دعای امام رضا ع هنگام افطار

 نقل است هرگاه هلال ماه رمضان در آسمان خودنمایی می کرد، امام علی‌بن موسی‌الرضا(ع) رو به قبله می‌ایستاد، دستان خود را به آسمان بلند می‌کرد و از خداوند می‌خواست آن را هلال مبارکی قرار دهد.


ramazan10

از امام رضا (ع) نقل شده که فرمودند، هر کس هنگام افطارش بگوید:
 

«خداوندا، با توفیق تو برایت روزه گرفتیم و با دستور تو با روزی‌ات افطار کردیم، پس آن را از ما بپذیر و ما را بیامرز، به راستی که تو خودت بسیار آمرزنده و بسیار مهربانی»، خداوند هر نقص و عیبی را که به خاطر گناهانش بر روزه او وارد شده، می‌آمرزد.

  در دعا ی شصت و یکم کتاب «صحیفه رضویه جامعه» که به همت بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا(ع) منتشر شده، درباره دعای حضرت هنگام افطار آمده است:

 امام رضا(ع) در هنگام افطار در دعایش می‌گفت:

«اللّهم لکَ صُمنا بتوفیقک وعلی رِزقکَ اَفطَرنا بِاَمرک، فَتقبّلهُ مِنّا واغفر لنا، اِنّک اَنت الغَفورُ الرّحیم» غفرالله ما دخل علی صومه من النقصان بذنوبه.

 این شبیه دعایی است که امیرالمؤمنان امام علی(ع) هنگام افطار زمزمه می‌فرمود:

«بِسْمِ اللّهِ اَللّهُمَّ لَکَ صُمْنا وَعَلی رِزْقِکَ اَفْطَرْنا فَتَقَبَّلْ مِنّا اِنَّکَ اَنْتَ السَّمیعُ الْعَلیمُ» خدایا برای تو روزه گرفتیم و با روزی تو افطار می‌کنیم پس از ما بپذیر که به راستی تو شنوا و دانایی.

 نقل است هرگاه هلال ماه رمضان در آسمان خودنمایی می کرد، امام علی‌بن موسی‌الرضا(ع) رو به قبله می‌ایستاد، دستان خود را به آسمان بلند می‌کرد و از خداوند می‌خواست آن را هلال مبارکی قرار دهد. ایشان در دعا ی خود توفیق روزه‌داری، سلامت جسم و اطاعات از پروردگار متعال را طلب می‌کرد.

 عالم آل محمد(ص) درباره فلسفه روزه نیز فرموده‌اند: « علت روزه از برای فهمیدن درد گرسنگی و تشنگی است تا بنده، ذلیل و متضرع و مأجور و صابر باشد و شدائد آخرت را درک کند، علاوه بر اینکه در روزه، امیال نفسانی شکسته شده و موعظه‌ای هست برای امر آخرت و آگاهی از حال اهل فقر و تنگدستی در دنیا و آخرت.» (عیون اخبار الرضا(ع)، جلد دوم، صفحه 178)


منبع: اندیشه قم


 

اتفاقی‌ که‌ هنگام‌حلول‌ ماه‌رمضان‌ می‌افتد

اى مسلمانان! هنگامى كه هلال ماه رمضان ظاهر شد، شيطان‌هاى رانده شده زنجير مى‌شوند، درهاى آسمان، درهاى بهشت‌ها و درهاى رحمت گشوده مى‌شوند، درهاى جهنم بسته شده، دعا مستجاب می‌شود....


ramazan12


امام محمد باقر عليه‌السلام فرمودند: رسول خدا صلى الله عليه و آله هنگامى كه به هلال ماه رمضان مى‌نگريستند، رو به قبله نموده و دعا مى كردند: اللهم اهله علينا بالامن و الايمان و السلامه و الاسلام و العافيه المجلله و الرزق الواسع و دفع الاسقام و تلاوه القرآن و العون على الصلاه و القيام . اللهم سلمنا لشهر رمضان و سلمه لنا و تسلمه منا حتى ينقضى شهر رمضان و قد غفرت لنا.

آنگاه رو به مردم نموده و مى‌فرمودند: اى مسلمانان! هنگامى كه هلال ماه رمضان ظاهر شد، شيطان‌هاى رانده شده زنجير مى‌شوند، درهاى آسمان، درهاى بهشت‌ها و درهاى رحمت گشوده مى‌شوند، درهاى جهنم بسته شده، دعا مستجاب شده و به هنگام هر افطار خداوند آزاد شدگانى دارد كه آنها را از آتش جهنم آزاد مى‌كند و هر شب منادى ندا مى‌دهد: آيا سائلى هست ؟ آيا استغفار كننده‌اى هست ؟ خدايا به هر خرج كننده اى عوض و به هر بخيلى تلف عنايت فرما

و هنگامى كه هلال شوال حلول كند، به مؤ منين ندا مى‌كنند، بامدادان براى گرفتن جايزه برويد كه آن روز، روز جايزه است. آنگاه امام باقر عليه السلام فرمودند: هان سوگند به كسى كه جانم به دست اوست، اين جايزه درهم و دينار نيست.

متن حدیث:

حدثنا محمد بن الحسن رضى الله عنه قال حدثنا الحسين بن الحسن بن ابان عن الحسين بن سعيد عن الحسين بن علوآن عن عمروبن شمر عن جابر عن ابى جعفر ع ليه السلام قال كان رسول الله صلى الله عليه و آله اذا نظر الى هلال شهر رمضان استقبل القبله يوجهه ثم قال اللهم اهله علينا بالامن و الايمان و السلامه و الاسلام و العافيه الجملله و الرزق الواسع و دفع الاسقام و تلاوه القرآن و العون على الصلاه و الصيام اللهم سلمنا لشهر رمضان و سلمه لنا و تسلمه منا حتى ينقضى شهر رمضان و قد غفرت لنا قم يقبل بوجهه على الناس فيقول يا معاشر المسلمين اذا طلع هلال شهر رمضان غلت مرده الشياطين و فتحت ابواب السماء و ابواب الجنان و ابواب الحرمه و غلقت ابواب النار و استجيبت الدعا و كان لله عند كل فطر عتقاء يعتقهم من النار و نادى مناد كل ليلاه هل من سائدل هل من سمتغفر اللهم اعط كل منفق خلفا و كل ممسك تلفا حتى اذا طلع هلال شوال نودى الومنون آن اغدوا الى جوائزكم فهو يوم الجائزه ثم قال ابوجعفر اما و الذى نفسى بيده ما هى بجائز الدنانير و الدراهم.


پی نوشت:
«ثواب‌الاعمال و عقاب‌الاعمال،صفحه ۱۳۸-۱۳۹»

راهکارهای عملی برای کنترل خشم

هر گاه خشم شما را فرا گرفت باید بگویید: «اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم» یعنى از دست شیطان مردود از رحمت خدا به خدا پناه مى‏برم. چون خشم از جنود شیطان است.

خشم

 

امام سجاد (علیه السلام) با جمعی از دوستان گرد هم نشسته بودند. مردی از بستگان آن حضرت آمد در کنار جمعیت ایستاد و با صدای بلند، زبان به ستم و بدگویی امام گشود و سپس از مجلس خارج شد.حضرت زین العابدین ( علیه السلام ) حضوراً به او حرفی نزد و پس از آنکه رفت، به حضاّر محضر فرمود: شما سخنان این مرد را شنیدید؛ میل دارم با من بیایید و پاسخ مرا نیز بشنوید. همه موافقت کردند. امّا گفتند دوست داشتیم که فی المجلس به او جواب می‌دادید و ما هم با شما هم صدا می‌شدیم. آنگاه از جا برخاستند و راه منزل آن مرد جسور را پیش گرفتند.

بین راه متوجه شدند که حضرت آیه « الْكَاظِمِینَ الْغَیْظَ وَالْعَافِینَ عَنِ النَّاسِ وَاللّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ » (آیه 134 سوره آل عمران» را می خواند.

از فرونشاندن آتش خشم سخن می‌گوید و از عفو و اغماض نام می برد. دانستند که آن حضرت در فکر مجازات وی نیست و کلام تندی نخواهد گفت. چون به در خانه‌اش رسیدند امام به صدای بلند او را خواند و به وی فرمود: ای برادر، تو در روی من ایستادی و بدون مقدمه سخنان ناروایی را آغاز نمودی و پی در پی گفتی و گفتی. اگر آنچه به من نسبت دادی در من هست از پیشگاه الهی برای خویشتن طلب آمرزش می‌کنم و اگر نیست از خدا می‌خواهم که تو را بیامرزد. عمل انسانی و کرامت اخلاقی آن حضرت چنان در مرد تأثیر گذاشت که پیش آمد و میان دو چشم حضرت را بوسید و با شرمساری گفت: آری به شما نسبت‌هایی دادم که از آنها منزّه و مبرّایی و من خود به گفته های خویش شایسته ترم.

امام سجاد (علیه السلام ) می توانست با آن مرد به خشونت سخن بگوید و در حدود موازین و مقررات اسلامی او را مجازات کند ولی نه تنها از تند گویی و کیفر او خودداری کرد، بلکه در کمال ادب و بزرگواری با وی سخن گفت و عملش را تلافی کرد.

در آغاز او را برادر خویش خواند و با این کلمه، محیط دوستی و تفاهم به وجود آورد و سپس به گفته هایش اشاره کرد. و اینگونه او را متوجه اشتباهش نمود.

امام صادق (علیه السلام ) فرمود: هر كس به هنگام میل یا ترس یا هوس یا خشم خویشتن دارى كند، خداوند پیكرش را بر آتش دوزخ حرام خواهد ساخت

هنگام خشم چه باید کرد؟

در میان روایات برخی به ثمره فروبردن خشم اشاره داشته و برخی راه‌های مقابله با آن را بیان داشته‌اند که به مواردی از آن اشاره می‌کنیم: هنگامی که خشم تو را گرفت، بر نبى اكرم درود فرست و بگوی: (خداوندا گناهم را ببخش و غضبم را ببر، و از شیطان نگاهم بدار كه حول و قوّتى جز از ناحیه تو نباشد). ( مكارم الأخلاق / ترجمه میرباقرى/ ج‏2 /181 )

هر گاه خشم شما را فرا گرفت باید بگویید: «اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم» یعنى از دست شیطان مردود از رحمت خدا به خدا پناه مى‏برم. چون خشم از جنود شیطان است.

پیامبر (صلی الله علیه) فرمود: هر گاه خشمگین شدى پس سكوت اختیار كن.  و یا اینکه حالت خویش را تغییر بده یعنی اگر ایستاده بنشیند و یا اگر نشسته بایستد. و علاوه بر این وضو گرفتن و غسل کردن با آب سرد نیز برای تسکین آتش غضب مفید است. (مجموعه ورام، آداب و اخلاق در اسلام / ترجمه تنبیه الخواطر/ 241)

میسر گوید: خدمت امام باقر علیه السّلام از غضب سخن به میان آمد. حضرت فرمود: همانا مرد غضب میكند و تا داخل دوزخ نشود، هرگز راضى نگردد (تا مرتكب گناهى نشود خشمش تسكین نیابد)

پس هر كس بر مردمى خشمگین شد، و ایستاده بود، باید فورى بنشیند، تا پلیدى شیطان از او دور شود، و هر كس بر خویشاوندش غضب كند باید نزدیك او رود و تنش را مس كند (مثلا دست به دست او ساید) زیرا خویشاوند هر گاه مس شود آرامش یابد.( أصول الكافی / ترجمه مصطفوى/ ج‏3/ 412 )   

فواید فروبردن خشم

رسول خدا (صلی الله علیه و آله ) فرمود: از دوست‏ترین راه به سوى خدا عز و جل دو جرعه است، یک جرعه خشمى كه با بردباریش برگردانند و یک جرعه مصیبت كه با صبرش درمان كنند.( أصول الكافی / ترجمه كمره‏اى/  ج‏4/ 335 ) و  كسى كه خشم خود را فرو برد، خداوند عیبهاى او را مى‏پوشاند.

شعیب از مردى نقل كرده است كه گفت: امام صادق (علیه السلام ) فرمود: هر كس به هنگام میل یا ترس یا هوس یا خشم خویشتن دارى كند، خداوند پیكرش را بر آتش دوزخ حرام خواهد ساخت.

رسول خدا (صلی الله علیه ) فرمود: هر كس بر نفس امّاره خود خشم گیرد نه بر مردم، خداوند او را از وحشت روز قیامت ایمن مى‏گرداند. ( پاداش نیكیها و كیفر گناهان / ترجمه ثواب الأعمال/  345 ) 

 امام صادق علیه السّلام فرمود: هیچ بنده‏ئى خشمى فرو نخورد، جز آنكه خداى عز و جل عزت او را در دنیا و آخرت بیفزاید، و همانا خداى عز و جل فرماید: «و آنها كه خشم خود فرو خورند و از مردم بگذرند، و خدا نیكوكاران را دوست دارد، »

و خدا او را بجاى فرو خوردن خشمش این پاداش دهد (یعنى او را دوست دارد) و می‌فرمود: هر كه خشمى را فرو خورد كه بتواند آن را اعمال كند (و ازطرف خود انتقام بگیرد)، خدا روز قیامت دلش را از رضاى خود پر كند. امام باقر علیه السّلام فرمود: هر كه خشمى را فرو خورد كه بتواند آن را اعمال كند، خدا روز قیامت دلش را از ایمنى و ایمان پر كند.( أصول الكافی / ترجمه مصطفوى/ ج‏3 ) 

غضب مفرط یکی از مهلکات عظیمه و آفات جسمیه است و چه بسا موجب هلاک ابدی و شقاوت سرمدی شود ماند قتل نفس و قطع عضو و مواردی از این قبیل از این جهت است که گفته‌اند: غضب جنونی است که دفعی عارض می‌گردد.

خشم و شهوت مرد را احول کند    ز استقامت روح را مبدل کند

 

منابع:

1.معراج السعادة/ نراقی

2.قصه های تربیتی/ لطیف راشدی

3.أصول الكافی / ترجمه مصطفوى

4.پاداش نیكیها و كیفر گناهان / ترجمه ثواب الأعمال

5.أصول الكافی / ترجمه كمره‏اى/  ج‏4

6.مجموعه ورام، آداب و اخلاق در اسلام / ترجمه تنبیه الخواطر

7.مكارم الأخلاق / ترجمه میرباقرى/ ج‏2